Sokołda - piękny dopływ Supraśli

Sokołda to rzeka silnie meandrująca, o bardzo zmiennej szerokości od 3 do 15 metrów. Nie jest zbyt głęboka, średnio 0,5 do 1,5 metra. Na rzece znajduje się kilka spiętrzeń wody, w tym jedno stałe przy nieczynnym młynie wodnym w Międzyrzeczu. Przenoski kajaków mogą okazać się konieczne również przy okresowych spiętrzeniach wody w Straży, Sokołdzie, Łaźniach i Surażkowie. Górny odcinek Sokołdy jest stosunkowo wąski i w szczycie sezonu wegetacyjnego jest dość mocno zarośnięty roślinnością wodną. Po drodze warto wysiąść z kajaków w miejscowości Kopna Góra, w której znajduje się Arboretum. Ma ono charakter parku leśnego, w którym zgromadzono już około 500 gatunków i odmian drzew oraz krzewów. Jest to również miejsce historyczne. Łąki nad Sokołdą to miejsce bitwy z czasów Powstania Styczniowego. Pomnikowe dęby rosnące w Arboretum, to miejsce straceń powstańców. Szlak kajakowy Sokołdy jest dosyć krótki i stanowi doskonałe urozmaicenie i przedłużenie spływu Supraślą.

Dzień pierwszy.

0,0 km – spływ najlepiej rozpocząć w pobliżu miejscowości Straż. Około 200 metrów poniżej mostu drogowego na trasie Białystok - Kuźnica Białostocka znajduje się spiętrzenie, za którym wodujemy kajaki i kanoe. Rzeka, płynąca początkowo przez otwarte łąki ma tu bardzo zmienną szerokość 4-8 metrów i około 1,5 m głębokości.
2,7 km - przepływamy kajakami obok małego pomostu przy wsi Ostrówek położonej na lewym brzegu. Dogodne wyjście na brzeg.
3,0 km – kajaki przepływają pod dość niskim, drewnianym mostem na drodze do wsi Ostrówek. Szerokość rzeki jest nadal bardzo zmienna i wynosi od 3 do 8 metrów, choć częściej występują miejsca wąskie o wartkim nurcie, a brzegi porośnięte są trzciną. Sokołda nadal płynie przez łąki, lasy oddalone są o około 100-200 metrów od brzegu, który tu jest trudno dostępny.
5,5 km - dopływamy do położonego na prawym, wysokim brzegu doskonałego miejsca na ognisko i postój. Warto wysiąść z kajaków i kanoe, by zatrzymać się tu np. na kąpiel lub posiłek. Bezpośrednio przy brzegu wysokie dęby. Jest to chyba najładniejsze miejsce biwakowe na Sokołdzie. Dalej rzeka zaczyna być coraz bardziej urozmaicona, szersza i głębsza, pozbawiona gęstej roślinności wodnej. Otwarte łąki ustępują miejsca lasom. Brzegi raczej niedostępne, a nurt szybszy.
7,9 km - dopływamy do okresowe spiętrzenia na Sokołdzie w pobliżu miejscowości Dworzysk położonej na lewym brzegu. Zależnie od poziomu wody, przenoska może nie być konieczna. W razie potrzeby lepiej jest przenieść kajaki i kanoe prawym brzegiem. Rzeka poniżej spiętrzenia jest wyraźnie szersza, mniej zarośnięta. Płynie się znacznie lżej.
8,0 km – trasa spływu kajakowego prowadzi pod mostem na szutrowej drodze pomiędzy Dworzyskiem, a Czarną Białostocką. Prawy brzeg pomiędzy spiętrzeniem, a mostem jest dogodny do wyjścia z kajaków i ew. biwaku.
8,9 km - doskonałe miejsce na biwak na lewym brzegu w pobliżu starego, rozłożystego dębu. Brzeg jest wysoki, ale dość łagodne, więc nie ma kłopotów z wyjściem z kajaków. Łatwo dostępne drewno na ognisko, ponieważ miejsce jest otoczone lasem.
9,6 km – trasa spływu kajakowego prowadzi przez kolejne okresowe spiętrzenie zlokalizowane praktycznie w środku lasu. Widać, że spiętrzenie to w ogóle nie funkcjonuje niezależnie od poziomu wody, zatem przenoska nie jest konieczna. Dominują tu raczej podmokłe lasy olszowe z drzewami rosnącymi bezpośrednio nad wodą. Brzegi łatwo dostępne, z dużą ilością drewna na ognisko. Następnie Sokołda skręca w lewo odpływając od ściany lasu. Pojawiają się znane już wcześniej przewężenia. Krajobraz bardzo zmienny, a głębokość rzeki nie mniejsza niż 1,5 metra.
11,0 km – przepływamy kajakami pod drewnianym, solidnym mostem, który w porównaniu do niemal niewidocznej, wąskiej i bardzo rzadko uczęszczanej drogi wydaje się być zbudowany "na wyrost". Most jest stosunkowo niski, więc przy wysokim poziomie wody przepłynięcie pod nim może okazać się niemożliwe. Krajobraz zmienia się na bardziej otwarty z kośnymi łąkami po obu stronach. Rzeka co chwilę zmienia szerokość i tworzy sporą ilość rozlewisk i zatok dogodnych do wędkowania. Zbliżając się do miejscowości Międzyrzecz szlak kajakowy prowadzi bardzo malowniczym, szerokim odcinkiem Sokołdy, która na prawym brzegu jest otoczona lasem rosnącym bezpośrednio nad wodą.
14,7 km - drewniana kładka przy wsi. Zależnie od poziomu wody przepłynięcie pod nią kajakami lub kanoe może okazać się kłopotliwe.
14,8 km - spiętrzenie na nieczynnym młynie wodnym. Z odległości około 100 metrów słychać szum przelewającej się wody. Nieodzowna około 15-to metrowa, dość łatwa przenoska kajaków którą najlepiej wykonać prawym brzegiem około 20 metrów przed spiętrzeniem. Jest to też dogodne miejsce na odpoczynek. Poniżej spiętrzenia Sokołda tworzy duże rozlewisko będące dobrym miejscem na kąpiel. Około 50 metrów poniżej spiętrzenia wysoka drewniana kładka, pod którą bez trudu przepływamy. Poniżej rzeka się wyraźnie zwęża.
15,9 km - dopływamy do dochodzącego do samej wody drewnianego płotu na lewym brzegu. Jest to ogrodzenie Arboretum w Kopnej Górze. Widoczna gęste zarośla złożone z wielu gatunków drzew i krzewów. Płyniemy dość długo wzdłuż tego ogrodzenia. Najlepiej zatrzymać kajaki i kanoe w celu zwiedzenia tego miejsca koło mostu drogowego za około 900 metrów.
16,0 km - stary most na nieczynnej linii kolejowej.
16,8 km - most drogowy na trasie Białystok - Krynki. Po prawej widoczne zabudowania wsi Podsokołda.
Spływ kajakowy rzeką Sokołda17,1 km - okresowe spiętrzenie wody. Konieczność przeniesienia kajaków i kanoe jest uzależniona od poziomu wody. Poniżej spiętrzenia Sokołda bardzo się zwęża, miejscami nawet do około 2 metrów, a nurt słabnie. Na brzegach bujnie rozwinięta roślinność.
19,4 km - mijamy kajakami ładny drewniany pomost koło miejscowości Podłaźnie położonej na lewym brzegu.
21,5 km - kolejne okresowe spiętrzenie na trasie spływu kajakowego koło lewobrzeżnej miejscowości Łaźnie. Przenoska kajaków uzależniona od poziomu wody.
21,9 km - most drogowy za Łaźniami na bocznej drodze prowadzącej do Supraśla. Sokołda rozszerza się do około 15 metrów. Nie ma już tak często spotykanych wcześniej przewężeń. Zbliżamy się do Surażkowa - małej wsi położonej na prawym brzegu.
23,8 km – szlak kajakowy prowadzi nas pod drewnianą, wysoką kładka przez rzekę łącząca działki rekreacyjne z wsią.
24,2 km – spiętrzenie na Sokołdzie za Surażkowem. Przeniesienie kajaków i kanoe - lewym brzegiem ok. 3 metrów jest raczej konieczne. 100 metrów za spiętrzeniem po prawej łagodne, piaszczyste wyjście i dogodne miejsce na biwak. Sokołda dalej ma bardziej dostępne brzegi i obfituje w ciekawe miejsca biwakowe.
24,7 km - sosnowy las rosnący nad samą wodą na lewym brzegu. Świetne miejsce na zakończenie pierwszego dnia spływu kajakowego - naprzeciwko położonego w oddali na prawym brzegu gospodarstwa agroturystycznego. Dalej rzeka się nieco zwęża.
25,7 km – dopływamy kajakami do ujścia Sokołdy do Supraśli. Proponujemy kontynuować spływ kajakowy rzeką Supraśl.